Nieuwe podcast in de serie ‘Restauratie en verduurzaming bij monumenten’: het DuMo advies
De podcastserie ‘Duurzaamheid en Innovatie bij monumenten’ besteedt in aflevering 8 aandacht aan Restauratie en verduurzaming bij monumenten, het DuMo advies. Host Marjo van Gennip spreekt twee gasten: Martijn Haitink, Adviseur Erfgoed bij Het Oversticht en Han van der Zanden van OOM Advies. Beiden houden zich bezig met de praktijk van haalbare duurzaamheidsmaatregelen bij monumenten. Uit deze podcast blijkt dat die praktijk boeiend maar complex is.
Luister hier naar aflevering 8: Restauratie en verduurzaming bij monumenten, het DuMo advies
Wat is DuMo?
DuMo staat voor Duurzaamheidsadvies monumenten. Er zijn op dit moment nog drie niveaus; 1. een Quick Scan, 2. een haalbaarheidsonderzoek en 3. een maatwerkadvies. Het haalbaarheidsonderzoek wordt op dit moment verreweg het meest gebruikt. Volgens Van der Zanden betekent dit, “dat je in je advies allerlei factoren meeneemt die bepalen wat de mogelijkheden van duurzaamheidsmaatregelen zijn voor een monument: de monumentale waarden, de technische staat en de bouwfysische factoren, het gebruik van het pand (woning of kantoor etc.) en het rendement van de mogelijke oplossingen.” Haitink vult aan dat de ontwikkelingen op het gebied van circulair bouwen en biobased materialen (zoals uitgebreid behandeld in podcast 7) daarin steeds belangrijker worden.
Verschil met andere energie-adviezen?
Een DuMo advies onderscheidt zich van andere soorten adviezen zoals het Energie Prestatie Advies (EPA) en het onlangs ingevoerde energielabel voor monumenten. Het kijkt naar de bouwhistorische waarden van het specifieke gebouw, naar hoe een gebouw technisch in elkaar zit, naar de bouwfysica, naar de mogelijkheden van installatietechniek, maar ook naar de afschrijftermijnen. Een DuMo advies is dus echt maatwerk. Haitink over het belang van bouwfysica: “Als je verduurzaamt/isoleert gebeurt er ook wat met het vocht in het gebouw. Daar moet je heel goed naar kijken.” Als je daar fouten in maakt en balkkoppen bijvoorbeeld in korte tijd wegrotten, dan kan dat voor grote kosten zorgen.
Voorbeelden van projecten
Van der Zanden noemt een Flatgebouw uit 1948 als voorbeeld van een complex project voor OOM Advies. Het Rijksmonument in Rotterdam is een sociale huurflat. Daar speelt niet alleen duurzaamheid een rol, maar ook het mogelijk voorkomen van gevaarlijke stoffen zoals asbest en chroom-6. Daarnaast moeten de huurders in het traject worden meegenomen en moet het uitvoerbaar en betaalbaar zijn. Dat maakt het heel complex.
Haitink noemt de Buitenkerk in Kampen. Het gebouw is hoogmonumentaal én nog in gebruik als kerk. Het gevraagde comfortniveau geldt maar voor een paar uur per week en voor slechts een gedeelte van de kerk. Isolatie van het hele gebouw werd dus al vrij snel uitgesloten. Er is daarom gekeken naar andere manieren van verwarmen. Mogelijkheden die dan in beeld komen zijn zonnepanelen, infrarood of het genereren van een basisniveau met een warmtepomp en bijverwarmen met infrarood. Het Oversticht is bezig met een definitief advies.
Creatief kijken naar gébruik en vérbruik
Beide experts zijn het erover eens dat er veel mogelijkheden zijn als je creatief kunt kijken. Als belangrijk aandachtspunt noemen ze dat het werkelijke energieverbruik aanzienlijk lager kan liggen dat het energielabel aangeeft. Daarnaast kan het gebruik van het gebouw, zoals hierboven in de Buitenkerk, in de praktijk een enorm verschil maken in de energievraag. Dat geeft aan dat het een heel boeiend maar complex onderwerp is dat zich bovendien zeer snel ontwikkelt.
In deze podcast luister je naar leerzame ervaringen uit de DuMo-praktijk.
Luister hier naar aflevering 8: Restauratie en verduurzaming bij monumenten, het DuMo advies