IVEM/ERM-Rapport ‘Samen, anders kan het niet’ schetst structureel personeelstekort in de restauratie
Helemaal nieuw is de inhoud van het IVEM-rapport, gepubliceerd door ERM, over nijpende tekorten in de restauratiesector en de desastreuze gevolgen daarvan, natuurlijk niet. De provincie Gelderland en het GRC ontwikkelden sinds 2012 al een groot aantal initiatieven en bleven met wisselend succes hameren op de noodzaak tot samenwerken in de restauratiebranche, om voldoende goed gekwalificeerde vakmensen op te leiden. Maar het onderzoek, dat aan het rapport ten grondslag ligt, gaat verder; het heeft gekeken naar tekorten in de gehele sector en alle functies en opleidingsrichtingen, zowel theoretisch als praktisch. Daarnaast komt het met heldere conclusies en een actieplan. Het GRC hoopt dat de ‘call to action’ aan het eind leidt tot daadwerkelijke en snelle actie door alle partijen. Door het oplopend tekort aan vakmensen dreigen restauratieprojecten steeds vaker vertraging op te lopen, duurder te worden en/of kwaliteit te verliezen.
Samenvatting inhoud
“Er is sprake van een verborgen restauratiecrisis: per jaar zijn er honderden kundige handen tekort”, aldus Christian Braak, directeur van ERM, bij de presentatie op 1 december. “Alle partijen in de restauratiesector kampen met personeelstekorten en die tekorten zijn structureel. IVEM-onderzoekers Hiep en Sikkema deden onderzoek en hadden een groot aantal gesprekken in de branche. Daaruit blijkt, dat de restauratiesector jaarlijks honderden gespecialiseerde vakmensen tekortkomt. Het gaat daarbij om nieuwe instroom, maar ook om ervaren krachten op alle niveaus: van MBO, HBO en WO, van restauratiemedewerkers en ambachtslieden tot uitvoerders, adviseurs en projectleiders. Wat opviel is dat de tekorten niet alleen bij het restauratiewerk zelf nijpend zijn, maar ook van projectleiders, restauratiearchitecten, toezichthouders en monumentambtenaren. Die tekorten zijn niet tijdelijk, maar structureel en kunnen oplopen tot wel 400 mensen per jaar.
Actieplan
Het rapport komt daarom niet alleen met alarmerende conclusies, maar met een concreet actieplan, met vier speerpunten:
- Organiseer sectorbrede regie en samenwerking
- Versterk zichtbaarheid en instroom
- Bouw aan een samenhangend en herkenbaar opleidingsstelsel
- Vernieuw het personeelsbeleid in de sector
Ook met die laatste speerpunt hebben we in onze opleidingen heel vaak te maken. De sector moet aantrekkelijk worden en blijven voor nieuwe en bestaande werknemers, met aandacht voor behoud van personeel, professionele ontwikkeling, doorlopende carrièrelijnen, samenwerking tussen bedrijven en zij-instroom. Vooral de uitdagingen op dat gebied leiden tot een groot aantal potentiële vaklieden dat de financiering niet rond krijgt. Het GRC hoopt dat de ‘call to action’ aan het eind leidt tot daadwerkelijke en snelle actie door alle partijen. Door het oplopend tekort aan vakmensen dreigen restauratieprojecten steeds vaker vertraging op te lopen, duurder te worden en/of kwaliteit te verliezen. Het GRC is heel benieuwd naar het vervolg en blijft daarbij graag betrokken. Onze monumenten zijn het meer dan waard.
Lees hier het verslag van de presentatie van het rapport.
Lees hier het hele rapport.