GRC-Podcast 3: Het duurzame kasteel. Hoe ga je als professionele opdrachtgever te werk?
De derde aflevering van de podcastserie ‘Duurzaamheid en Innovatie bij monumenten’ gaat over het duurzame kasteel. Marcel de Kroon is Hoofd Bouwkunde bij Geldersch Landschap & Kasteelen (GLK) en deelt zijn inzichten met host Marjo van Gennip. GLK beheert meer dan 700 gebouwen en ruim 12000 ha aan landbouw- en natuurgebied. In het pas gerestaureerde Kasteel Staverden bespreken ze de filosofie en de praktische invulling van verduurzaming. “Monumentale waarden vinden we belangrijker dan het verduurzamen van een object.”
De belangrijkste opdrachten voor de toekomst
Marcel de kroon is Hoofd Bouwkunde van Geldersch Landschap & Kasteelen, een nonprofit organisatie die meer dan 700 gebouwen beheert, waaronder 36 kastelen landhuizen. Ook ruim 12.000 hectare landbouw- en natuurgrond vallen onder verantwoordelijkheid van GLK. De belangrijkste opdrachten voor de toekomst zijn: CO2 footprint, mobiliteit en energieverbruik voor de instandhouding van monumenten. Deze waardes moeten flink verbeteren ten opzichte van 2018. Opmerkelijk genoeg vertelt Marcel dat ook de mobiliteit daarin belangrijk is. Door voor 70 auto’s over te schakelen van fossiele brandstof naar elektriciteit is grote winst te behalen.
Monumenten en restauratie
In het gesprek staat het grote bestand aan historische gebouwen en monumenten centraal en hoe GLK restauratie en verduurzaming aanpakt. Afname van energiegebruik is het belangrijkste doel. Marcel zegt daarover: “Onze filosofie is het gebruik verduurzamen en niet zozeer het gebouw. Monumentale waarden vinden we belangrijker dan het isoleren van het object. Het energieverbruik van de gebouwen moet omlaag, omdat ze in principe exploitabel moeten zijn. Wat we nog aan energie nodig hebben, moet zo duurzaam mogelijk worden opgewekt. Elk gebouw is dus maatwerk. Het is vaak een combinatie van isolatie en installatie.”
De verduurzaming van Kasteel Staverden
De podcast is opgenomen in het prachtige kasteel Staverden waar nog gewerkt wordt aan de laatste opleverpuntjes. Dit is een mooi voorbeeld van ‘state of the art’ verduurzamen in een snel veranderende restauratiewereld. De vooraf geformuleerde ambities voor het ‘in oude luister’ herstelde kasteel uit 1905 zijn restauratie, duurzaamheid en exploitatie. Marcel: “In een heel vroeg stadium zijn alle uitvoerende partijen waarvan we een serieuze bijdrage verwachtten samengebracht in het bouwteam. De voorbereidingen duurden uiteindelijk langer dan het restaureren zelf.” Ook hier bleek dat een goede planning enorm helpt. Daarnaast zijn er zoveel mogelijk duurzame isolatiekeuzes gemaakt, die ook nog eens omkeerbaar moesten zijn. Het kasteel heeft een enorm glasoppervlak, waar door achterzetbeglazing een enorme winst is behaald. Het dak is aan de binnenzijde geïsoleerd met zogenoemde ‘bio based’ materialen (vlas en cellulose) en er zijn voorzetwanden gebruikt op de tweede verdieping. In de kelder is een geïsoleerde keldervloer neergelegd. “Dat doet al heel veel voor je monument,” zegt Marcel. Qua installatietechniek heeft het bouwteam gekozen voor een warmtepomp, die de originele radiatoren aanstuurt. Voor een klein deel zorgen schone pelletkachels en pellets uit Gelderland voor aanvulling als nodig. “Het comfort is daarmee heel veel beter geworden, maar het blijft een oud gebouw.” zegt Marcel.
Luister hier naar de podcast op Spotify podcast aflevering 3 ‘Het duurzame kasteel’. Naast de geleerde lessen komt nog veel meer ter sprake, zoals klimaatadaptatie, systeemherstel en bodemsamenstelling.
